Tijdens de herdenking, georganiseerd door de Oranjevereniging, sprak locoburgemeester Gebke van Gaal namens het college. In haar toespraak benoemde zij dat het belangrijk is om stil te staan bij de geschiedenis en de verhalen die daarbij horen. In veel families ontstond een terughoudendheid om te spreken over de ingrijpende ervaringen uit de oorlog, de jaren daarna en het vertrek uit het land waar mensen zich thuis voelden. Niet omdat die verhalen niet belangrijk waren, maar omdat de herinneringen pijnlijk waren. Van Gaal eindigde haar speech met de volgende boodschap: ‘We hopen dan ook dat de Indiëherdenking in Leiderdorp een plek mag zijn waar verhalen worden gedeeld. Waar mensen zich gehoord voelen. En waar we samen blijven herinneren.’
Daarnaast waren er toespraken van Emil Snell, die als kind in een Japans interneringskamp heeft gezeten, en van Vincent Polak van de Oranjevereniging. Na de toespraken legde de locoburgemeester samen met Emil Snell als eerste een zonnebloem. Ook de aanwezige inwoners, raadsleden en veteranen bewezen vervolgens hun respect door een zonnebloem te leggen.
Lees hieronder de volledige toespraak van de locoburgmeester:
Geachte aanwezigen,
Vandaag komen we hier in Leiderdorp samen voor de Indiëherdenking Leiderdorp.
Op 15 augustus 1945 kwam er een einde aan de Tweede Wereldoorlog in Azië en aan de Japanse bezetting van voormalig Nederlands-Indië.
Voor velen betekende dat het einde van jaren van angst, onzekerheid en verlies. Maar voor veel mensen betekende het einde van de oorlog niet direct het einde van onveiligheid en onzekerheid. In de periode die volgde, waaronder de Bersiap-periode, werden velen opnieuw geconfronteerd met geweld, angst en verlies.
We weten dat vrijheid niet voor iedereen op hetzelfde moment kwam. En ook niet voor iedereen op dezelfde manier.
Vandaag staan we stil bij alle mensen die deze periode hebben meegemaakt. En bij de gevolgen die zij hun leven lang hebben meegedragen.
We staan stil bij het leed van slachtoffers van oorlog en bezetting. Bij families die afscheid moesten nemen van hun vertrouwde omgeving. En bij mensen die na de oorlog opnieuw een bestaan moesten opbouwen.
Bij deze herdenking staan we stil bij de geschiedenis en bij de persoonlijke verhalen die daarbij horen.
Veel verhalen over de oorlog en de Japanse bezetting in voormalig Nederlands-Indië werden jarenlang vooral binnen families doorgegeven. Soms werden ze verteld. Soms bleven ze onuitgesproken.
In veel families ontstond wat later het Indisch zwijgen is gaan heten: een terughoudendheid om te spreken over ingrijpende ervaringen uit de oorlog, de jaren daarna en het vertrek uit het land waar mensen zich thuis voelden.
Zwijgen, niet omdat die verhalen niet belangrijk waren, maar omdat de herinneringen pijnlijk waren. En omdat veel mensen na de oorlog vooral de kracht nodig hadden om vooruit te kijken.
Langzaam maar zeker wordt het Indisch zwijgen doorbroken.
Niet doordat de verhalen veranderen, maar doordat nieuwe generaties de ruimte zoeken om vragen te stellen en te luisteren. Zij willen begrijpen waar hun familie vandaan komt. Wat hun ouders en grootouders hebben meegemaakt. En hoe deze geschiedenis onderdeel is van hun eigen identiteit.
Juist dat laat zien waarom herinneringen belangrijk blijven.
Want achter iedere gebeurtenis schuilt een mens. En achter iedere herinnering schuilt een verhaal.
Vandaag krijgt zo'n persoonlijk verhaal ook een plek hier in Leiderdorp.
Inwoner van Leiderdorp, Emil Snell, heeft als kind in een Japans interneringskamp gezeten. Hij zal tijdens deze herdenking zijn persoonlijke verhaal met ons delen.
Dat hij dit wil doen is bijzonder en waardevol.
Persoonlijke verhalen zoals deze maken voelbaar wat geschiedenis met mensen doet. En waarom het belangrijk is dat we blijven luisteren, blijven herinneren en blijven doorgeven.
Dat deze geschiedenis ook hier in Leiderdorp aandacht krijgt, vinden wij belangrijk.
Zodat ook toekomstige generaties ze kunnen blijven horen en doorgeven. Om het belang van vrijheid te onderstrepen. En dat je je echt vrij voelt als je ook kan spreken.
We hopen dan ook dat de Indiëherdenking in Leiderdorp een plek mag zijn waar verhalen worden gedeeld. Waar mensen zich gehoord voelen. En waar we samen blijven herinneren.
Dank u wel
