Een Koninklijke onderscheiding is een speciale erkenning van de Koning. Mensen krijgen dit omdat ze iets bijzonders hebben gedaan voor de samenleving. Ze ontvangen dan een lintje, dat meestal wordt uitgereikt bij een feestelijke bijeenkomst zoals de Lintjesregen.
Onderscheiding, toekenning
Een koninklijke onderscheiding is bedoeld voor mensen die zich op een bijzondere of uitzonderlijke wijze verdienstelijk hebben gemaakt voor de samenleving. Het gaat om activiteiten waar een ander, de buurt, het dorp, de stad, de regio, de Nederlandse samenleving of soms zelfs de hele wereld beter van wordt.
Kent u iemand die zich op een bijzondere manier heeft ingezet voor de samenleving? Dan kunt u een aanvraag voor een Koninklijke onderscheiding indienen bij de gemeente waar die persoon woont.
Welke Koninklijke onderscheidingen zijn er?
In Nederland zijn er drie verschillende Koninklijke onderscheidingen:
- De Militaire Willemsorde. Deze orde is genoemd naar onze eerste koning, Willem I, en bestaat sinds 1814. Het is de hoogste dapperheidsonderscheiding. De toevoeging 'militaire' geeft aan dat deze onderscheiding eerst alleen bedoeld was voor leden van de krijgsmacht. Maar sinds 1940 kunnen burgers deze onderscheiding ook krijgen. Hierbij kun je denken aan mensen uit het verzet. Mensen die deze orde krijgen, hebben dapper en trouw gehandeld tijdens oorlogen. Voor verdiensten in vredestijd wordt ook aan militairen een ereteken uitgereikt;
- De Orde van de Nederlandse Leeuw. Deze orde bestaat ook sinds 1814. De orde richt zich voornamelijk op onderscheidingen voor heel bijzondere verdiensten of bijdragen die heel uitzonderlijk en waardevol zijn voor de maatschappij;
- De Orde van Oranje-Nassau. Deze orde bestaat sinds 1892 en is opgericht door koningin Emma, uit naam van koningin Wilhelmina. De orde richt zich vooral op maatschappelijke verdiensten.
Wanneer komt iemand in aanmerking voor een Koninklijke onderscheiding?
Er zijn een aantal belangrijke uitgangspunten bij het beoordelen van een aanvraag voor een Koninklijke onderscheiding. Onderstaande punten geven richting, maar elke aanvraag wordt altijd apart en zorgvuldig bekeken:
- Vrijwilligers die zich al jarenlang inzetten op het gebied van bijvoorbeeld sport, ouderenzorg, cultuur, religieus leven of natuur.
- Iemand die in zijn of haar werk/nevenfunctie (functie of taak die iemand naast zijn/haar gewone werk uitoefent) iets heel bijzonders heeft gedaan. Dat moet dan wel meer zijn dan gewoon goed je werk doen. Iemand moet iets extra's hebben betekend door er iets naast te doen, iets nieuws mogelijk te maken of een bijzondere prestatie te leveren. Het gaat dus om een prestatie die veel verder gaat dan wat van iemand kan worden verwacht.
Let op: een aanvraag is vertrouwelijk. De persoon die u aandraagt mag dit niet weten.
Waaruit bestaat een aanvraag?
Het aandragen van een persoon voor een Koninklijke onderscheiding is een officieel proces. Het proces vraagt de nodige aandacht van de mensen die de aanvraag doen of de mensen die de aanvraag ondersteunen. Een aanvraag bestaat onder andere uit:
- Een compleet ingevuld voorstelformulier. Hierin beschrijft u welke activiteiten de persoon heeft gedaan, met een duidelijke toelichting en de periodes waarin dit plaatsvond;
- Brieven van mensen die de (vrijwillige) activiteiten ondersteunen. Bij voorkeur vanuit de organisatie(s) waarvoor de persoon actief is/was (op officieel briefpapier). Andere ondersteunende bijdragen zijn ook mogelijk.
Wilt u meer informatie over het proces? Ga dan naar de website van de Kanselarij der Nederlandse Orden.
Wanneer moet de aanvraag zijn ingediend?
De aanvraag voor een Koninklijke onderscheiding voor de Lintjesregen van volgend jaar (de dag vóór Koningsdag) moet uiterlijk vóór de zomer van dit jaar zijn ingediend.
De aanvraag voor een Koninklijke onderscheiding bij een bijzondere gelegenheid moet minimaal zes maanden van tevoren zijn ingediend.
Een Koninklijke onderscheiding voor een bijzondere gelegenheid aanvragen
Het is ook mogelijk een aanvraag in te dienen voor een Koninklijke onderscheiding bij een bijzondere gelegenheid. Dit kunt u op het voorstelformulier aangeven. De uitreiking vindt dan plaats op een ander moment dan de Lintjesregen. Dit is alleen mogelijk als er een direct verband is tussen de verdiensten en een speciale dag. Hierbij kunt u denken aan een jubileumviering of (pensioen)afscheid.